Kabel internetowy w ziemi - jak ułożyć skrętkę krok po kroku

Doprowadzenie internetu do garażu, altany albo bramy przez ziemię to praca na jeden weekend, ale błąd popełniony przy wykopie wychodzi zwykle po roku, kiedy trawnik już odrósł. Dobra wiadomość: zasady są proste i nie wymagają specjalistycznego sprzętu. Potrzebny jest właściwy kabel, rura osłonowa, łopata i tester.

Wybór samego przewodu (żelowany czy zewnętrzny, kategoria, miedź czy CCA, długość i PoE) opisuje poradnik kabel internetowy ziemny - jaki wybrać. Tu zakładamy, że masz już skrętkę żelowaną, na przykład z kategorii kabel skrętka, i skupiamy się na tym, jak ją ułożyć.

Czy kabel internetowy można zakopać w ziemi bez rury

Skrętkę żelowaną tak: jest przeznaczona do ułożenia w ziemi, a żel zatrzymuje wodę w miejscu ewentualnego uszkodzenia powłoki. Mimo to rura osłonowa jest dobrą inwestycją z trzech powodów. Chroni kabel przed ostrzem łopaty, korzeniami i kamieniami dociskanymi przez grunt. Pozwala wymienić lub dołożyć kabel bez ponownego kopania.

Zwykłej skrętki wewnętrznej w PVC nie zakopuj ani bez rury, ani w rurze. W rurze w gruncie zbiera się kondensat, a kabel bez żelu chłonie wilgoć między pary. Zwykła skrętka w ziemi potrafi działać przez kilka miesięcy, po czym łącze spada do 100 Mb/s albo zaczyna się zrywać.

Zanim zaczniesz kopać: trasa i to, co już jest w ziemi

• Sprawdź, co biegnie pod działką. Rury wodne, gazowe, kanalizacja, kable zasilające do bramy i oświetlenia ogrodu. Pomaga mapa do celów projektowych lub dokumentacja powykonawcza domu, a przy przyłączach gazu i prądu także zgłoszenie u dostawcy. Ostatnie kilkadziesiąt centymetrów nad znaną instalacją kop ręcznie.
• Wybierz najkrótszą rozsądną trasę, ale nie po przekątnej przez miejsca, w których za kilka lat stanie taras, oczko wodne albo posadzisz drzewo. Korzenie i fundamenty to najczęstsze przyczyny uszkodzeń po latach.
• Zaplanuj oba końce. Gdzie kabel wyjdzie z ziemi, którędy wejdzie do budynku i gdzie będzie pierwsza puszka lub szafka. Od tego zależy długość kabla i rury.
• Zmierz trasę po planowanym rowie, a nie w linii prostej, i dolicz zejście do wykopu, odcinki po ścianach oraz zapas na końcach. Wzór i przykłady są w poradniku o wyborze kabla.
• Sprawdź limit 100 m. Jeśli trasa razem z przewodami przyłączeniowymi zbliża się do 90 do 100 m, zaplanuj switch po drodze albo światłowód, zanim zaczniesz kopać.

Na jakiej głębokości układać kabel internetowy

Dla przewodu teleinformatycznego na prywatnej działce nie ma jednej liczby, którą trzeba wpisać do dokumentów, dlatego w praktyce kieruje się zdrowym rozsądkiem i zasadami stosowanymi przy liniach kablowych. Kabel ma leżeć głębiej niż sięga szpadel przy pracach ogrodowych i tak, by nacisk z góry nie zgniótł rury. Zwykle przyjmuje się takie wartości:

Przy wjeździe dla aut ważniejsza od samej głębokości jest wytrzymałość rury: cienka rura pod podjazdem bez podsypki potrafi się spłaszczyć po kilku sezonach.

Rura osłonowa do kabla internetowego: jaka i jak ją ułożyć

Do ziemi stosuje się rury z polietylenu: dwuścienne karbowane (z zewnątrz karbowana, w środku gładka) albo gładkie rury osłonowe. Karbowana dwuścienna dobrze znosi nacisk gruntu, a gładkie wnętrze ułatwia przeciąganie kabla. Cienkiego szarego peszla do instalacji w ścianach nie kładź w ziemi: łatwo się zgniata, a po wyjściu na słońce kruszeje.

• Średnica z zapasem. Skrętka żelowana ma według karty 6 mm średnicy, ale rura powinna mieścić drugi kabel w przyszłości i przechodzić łukami bez zakleszczania. Zwykle stosuje się rury o średnicy zewnętrznej 40 do 50 mm, przy kilku kablach większe.
• Pilot w rurze. Zostaw w środku linkę lub drut stalowy, przywiązany na obu końcach. Dzięki niemu dociągniesz kolejny kabel bez kopania.
• Łuki zamiast kolan. Zmiana kierunku powinna być łagodna. Ostre kolano 90 stopni utrudnia przeciąganie i grozi przekroczeniem promienia gięcia kabla, który według karty wynosi ponad 8 średnic, czyli przy 6 mm co najmniej około 5 cm.
• Spadek i zamknięte końce. Rurę prowadź tak, by woda nie spływała nią do budynku, a końce wychodzące z ziemi skieruj w dół lub zaślep po wciągnięciu kabla.
• Ciągłość. Na całej długości jedna rura albo odcinki łączone złączkami, bez szczelin, w które wejdzie ziemia.

Odległość kabla internetowego od kabla energetycznego

Najczęściej w tym samym rowie lądują dwa przewody: skrętka do kamery lub domofonu i zasilanie 230 V do napędu bramy albo oświetlenia. To dopuszczalne, ale pod kilkoma warunkami. Przewód zasilający układa się zwykle głębiej, na około 70 cm, a obie instalacje prowadzi w osobnych rurach, z odstępem rzędu kilkudziesięciu centymetrów. Szczegółowe odległości dla linii kablowych podaje norma N SEP-E-004, a przy przyłączach i większych instalacjach decyduje projektant lub elektryk.

• osobne rury dla skrętki i dla kabla 230 V, nigdy jeden przewód obok drugiego bez osłony,
• jak największy odstęp na długich odcinkach równoległych, bo tam powstaje najwięcej zakłóceń,
• skrzyżowania pod kątem prostym, a nie wzdłuż,
• skrętka U/UTP z pełnej miedzi w osobnej rurze w typowym ogrodzie wystarcza; ekranowany kabel ma sens tylko z poprawnym uziemieniem,
• każda instalacja ma własną taśmę ostrzegawczą albo przynajmniej jedną wspólną nad obiema rurami.

Jak ułożyć kabel internetowy w ziemi krok po kroku

1. Wytycz trasę sznurkiem i palikami, z oznaczeniem miejsc wyjścia z ziemi przy obu budynkach.
2. Wykop rów na zaplanowaną głębokość, z równym dnem. Usuń kamienie i gruz, które mogłyby uciskać rurę.
3. Wysyp podsypkę z piasku, zwykle kilka do kilkunastu centymetrów, żeby rura leżała równo i nie dotykała kamieni.
4. Ułóż rurę z pilotem w środku, z łagodnymi łukami na zakrętach i końcami wyprowadzonymi ponad grunt przy budynkach.
5. Wciągnij kabel za pomocą pilota, z bębna lub kartonu, bez skręcania i bez szarpania. Jeśli trasa ma kilka łuków, jedna osoba podaje kabel, druga ciągnie.
6. Zostaw zapas 1,5 do 2 m na każdym końcu i zabezpiecz końce taśmą lub kapturkiem, żeby do kabla nie dostał się brud i woda.
7. Sprawdź kabel testerem, zanim zasypiesz rów. Wystarczy prowizorycznie zarobić oba końce i sprawdzić ciągłość wszystkich ośmiu żył. Jak zarobić wtyk na kablu żelowanym, opisuje poradnik końcówka RJ45 na kablu żelowanym.
8. Zasyp rurę piaskiem, a potem warstwą gruntu bez kamieni, i lekko ubij.
9. Połóż taśmę ostrzegawczą zwykle 20 do 30 cm nad rurą. Do kabli teletechnicznych stosuje się zwykle taśmę pomarańczową.
10. Zasyp resztę rowu i zrób zdjęcia trasy przed zasypaniem, najlepiej z miarką i punktem odniesienia, na przykład narożnikiem budynku.

Wejście kabla do budynku

Miejsce, w którym kabel z ziemi wchodzi do domu lub garażu, jest najbardziej narażone na wodę. Rura osłonowa, która prowadzi prosto przez ścianę piwnicy, potrafi wprowadzić do środka wodę opadową z całej trasy. Kilka zasad ogranicza to ryzyko:

• przejście przez ścianę wykonaj w tulei lub przepuście ze spadkiem na zewnątrz, a szczelinę wokół kabla uszczelnij masą lub pianką przeznaczoną do przejść instalacyjnych,
• przed otworem zrób na kablu łuk skierowany w dół, czyli pętlę kapania, żeby woda spływająca po kablu skapywała, zamiast wpływać do środka,
• jeśli przejście jest powyżej gruntu, prowadź kabel od wyjścia z ziemi do otworu w osłonie odpornej na UV,
• w środku zakończ kabel żelowany w pierwszej puszce lub szafce, a dalej po budynku poprowadź zwykłą skrętkę wewnętrzną, na przykład skrętkę w PVC na metry; połączenie wykonaj na gniazdach, a nie skręcając żyły,
• przy wejściu do budynku przewidź miejsce na ogranicznik przepięć dla linii Ethernet, na przykład zewnętrzny ogranicznik przepięć Ethernet; zasady opisuje wpis o ochronie przeciwprzepięciowej LAN i PoE.

Typowe trasy: garaż, altana, brama, kamera na słupie

Jak doprowadzić internet do garażu

Wolnostojący garaż to najczęstszy powód kopania rowu. Kabel z domu kończy się w garażu w puszce z gniazdem lub w małej szafce, a do niego wpina się switch, punkt dostępowy Wi-Fi albo kamerę. Garaż jest zwykle nieogrzewany i wilgotny, dlatego kabel żelowany możesz w nim poprowadzić aż do urządzenia, a złącza trzymaj w zamkniętej puszce. Jeśli planujesz monitoring garażu, przydatny jest wpis jaka kamera do garażu.

Kabel internetowy do altany

Do altany zwykle prowadzi się jeden kabel do punktu dostępowego Wi-Fi zasilanego przez PoE, dzięki czemu nie trzeba ciągnąć osobnego zasilania. Trasa przez ogród przechodzi przez klomby i miejsca, gdzie za kilka lat może coś rosnąć lub stać, więc kopie się głębiej i zawsze w rurze. Gdy w altanie ma stanąć kamera, zajrzyj do wpisu kamera do altany ogrodowej.

Kabel do bramy wjazdowej

Przy bramie spotykają się zwykle trzy instalacje: zasilanie napędu, wideodomofon i kamera. Skrętka idzie w osobnej rurze, a jeśli to możliwe, kładzie się od razu dwa kable: jeden do domofonu, drugi do kamery lub jako rezerwa. Rury wyprowadza się bezpośrednio pod słupkiem, w którym będzie puszka, żeby kabel nie biegł po wierzchu przy kołach samochodu.

Kamera na słupie

Rura wychodzi z ziemi przy słupie, a kabel biegnie dalej w osłonie odpornej na UV do puszki montażowej pod kamerą, w której chowa się zapas i złącze. Wybór puszki wyjaśnia wpis puszka montażowa do kamery, a dobór wysokości i miejsca montażu poradnik gdzie i na jakiej wysokości zamontować kamery. Kamera na słupie wolnostojącym jest bardziej narażona na przepięcia niż kamera na elewacji, więc ogranicznik po stronie budynku ma tu szczególny sens.

Łączenie skrętki w ziemi - czy można

Najlepiej w ogóle go unikać: kupuje się jeden odcinek o pełnej długości trasy, a skrętkę żelowaną sprzedaje się w tym celu na metry, jednym kawałkiem do 305 m. Jeśli kabel został przecięty albo okazał się za krótki, połączenie wykonuje się nad ziemią, w szczelnej puszce z dostępem, na dwóch gniazdach keystone lub w złączu przeznaczonym do pracy na zewnątrz. Łącznik zakopany w gruncie, nawet owinięty taśmą, prędzej czy później zawilgnie, a jego szukanie wymaga kopania całej okolicy.

Przy dłuższej trasie z kilkoma kamerami policz, czy lepiej nie kupić od razu żelowanej skrętki w szpuli 305 m i nie położyć kabla rezerwowego. Pojedyncze odcinki są dostępne jako kabel żelowany na metry.

Najczęstsze błędy przy układaniu kabla w ziemi

• Zwykła skrętka w peszlu zamiast żelowanej w rurze osłonowej.
• Za płytko, w zasięgu szpadla, albo bez taśmy ostrzegawczej nad rurą.
• Skrętka i 230 V w jednej rurze lub ściśle obok siebie na długim odcinku.
• Rura bez spadku, która wprowadza wodę prosto do piwnicy lub garażu.
• Ostre kolana, przez które kabla nie da się wciągnąć bez uszkodzenia powłoki.
• Brak testu przed zasypaniem, a potem szukanie uszkodzenia w gotowym trawniku.
• Brak zapasu na końcach, przez co pierwsza nieudana końcówka oznacza za krótki kabel.
• Układanie w mrozie, poniżej dolnej temperatury układania podanej na karcie.
• Brak dokumentacji trasy: po kilku latach nikt nie pamięta, którędy biegnie kabel.

Gdy kabel jest już w ziemi, zostaje zarobienie końcówek i uszczelnienie złączy. Gotowe przewody do połączeń wewnątrz budynku, od gniazda do urządzenia, znajdziesz w kategorii kable ethernet z wtykami RJ45.