Końcówka RJ45 na kablu żelowanym - jak zarobić i uszczelnić złącze na zewnątrz

Kabel ethernet bez końcówki to codzienność przy instalacji w ziemi: skrętkę przeciąga się przez rurę bez wtyków, bo wtyk nie przejdzie przez wąską rurę i łuki, a zarabia się ją dopiero na miejscu. Przy kablu żelowanym większość problemów z końcówkami bierze się nie z kolejności kolorów, tylko z żelu, który został w złączu, z wtyku do linki wciśniętego na drut i z wody, która po miesiącu dostała się do niezabezpieczonego wtyku przy kamerze.

Kolejność żył w standardzie T568B, zaciskanie krok po kroku i tabelę wyników testu opisuje osobny wpis jak zarobić wtyk RJ45 na skrętce do kamery. Tu jest wszystko to, co przy kablu żelowanym i zewnętrznym robi się inaczej. Wybór samego kabla wyjaśnia poradnik kabel internetowy ziemny - jaki wybrać.

Wtyk, gniazdo czy keystone - jak zakończyć kabel ziemny

Zanim sięgniesz po zaciskarkę, zdecyduj, czym kabel ma się kończyć. Skrętka instalacyjna z żyłami z drutu najlepiej współpracuje z gniazdem, a wtyk zarabia się tam, gdzie gniazda nie da się sensownie umieścić.

Typowy układ wygląda tak: przy kamerze wtyk RJ45 w puszce montażowej, po stronie budynku gniazdo keystone lub gniazdo ścienne, a od niego do switcha krótki kabel ethernet z wtykami. Dzięki temu drut kabla ziemnego się nie porusza, a zgina się tylko patchcord z linki, który łatwo wymienić.

Co przygotować przed zarabianiem kabla żelowanego

• Wtyki RJ45 8P8C do kabla nieekranowanego (UTP), przeznaczone do żył z drutu. Opis na opakowaniu podaje rodzaj żył i zakres ich średnicy. Przykładem wtyków do skrętki UTP są przezroczyste końcówki RJ45 Cat 6 w opakowaniu 10 szt.. Kup kilka sztuk zapasu, bo pierwsze zarobienia często idą do kosza.
• Osłonki gumowe, na przykład osłonki wtyku RJ45, nasuwane na kabel przed zaciśnięciem.
• Zaciskarkę 8P8C z zapadką, taką jak zaciskarka do wtyków RJ45 z obcinarką.
• Ściągacz izolacji lub ostry nóż do zdjęcia twardszej powłoki z polietylenu; narzędzia są w kategorii ściągacze izolacji.
• Ręczniki papierowe lub niestrzępiącą się szmatkę oraz alkohol izopropylowy do usunięcia resztek żelu.
• Rękawiczki jednorazowe: żel jest tłusty, trudno go zmyć z palców, a palcami przenosisz go z powrotem na żyły.
• Tester kabli RJ45 z jednostką zdalną.

Jak usunąć żel z kabla przed zarabianiem

Żel w skrętce ziemnej wypełnia całą przestrzeń między parami. Jeśli zostanie na żyłach, wejdzie z nimi do kanałów wtyku: styki wcinają się w izolację przez warstwę tłustej masy, połączenie jest słabsze, a z czasem żel zbiera kurz i wilgoć. Objaw pojawia się zwykle po kilku tygodniach, gdy kamera zaczyna znikać z podglądu albo łącze spada do 100 Mb/s.

1. Odetnij zabrudzony koniec. Ostatnie kilka centymetrów kabla po przeciąganiu przez rurę jest zwykle zgniecione i oblepione ziemią. Odetnij je, zanim zaczniesz.
2. Zdejmij powłokę. Powłoka z polietylenu jest twardsza niż PVC. Nacinaj ją płytko, dookoła, i zginaj kabel w miejscu nacięcia, aż pęknie, zamiast przecinać na głębokość. Głębokie cięcie nożem łatwo kaleczy izolację żył.
3. Wytrzyj pary. Przeciągnij pary przez złożony ręcznik papierowy kilka razy, od powłoki w stronę końca, aż przestaną zostawiać tłuste ślady.
4. Rozkręć pary i wytrzyj każdą żyłę osobno ręcznikiem zwilżonym alkoholem izopropylowym, a potem suchym. Nie używaj benzyny ani agresywnych rozpuszczalników, które mogą uszkodzić izolację.
5. Oczyść wylot powłoki. Żel zbiera się też tuż przy krawędzi powłoki, w miejscu, które trafi pod klin wtyku. Usuń go, inaczej powłoka będzie się w wtyku ślizgać.
6. Odczekaj chwilę, aż alkohol odparuje, i dopiero wtedy układaj żyły.

Wtyk do drutu - dlaczego ma znaczenie przy kablu ziemnym

Skrętka instalacyjna, w tym żelowana, ma żyły z jednego litego drutu. W kablu opisanym na karcie produktu jest to miedziany drut o średnicy 0,51 mm (24 AWG) w izolacji z polietylenu HDPE. Styki wtyku RJ45 są projektowane albo pod drut, albo pod linkę. Wtyk do linki ma ostrze, które wbija się między cienkie druciki. Na litym drucie takie ostrze trafia w żyłę, ale jej nie obejmuje, więc kontakt jest punktowy.

Taki wtyk zwykle przejdzie test zaraz po zarobieniu, a problemy zaczynają się później. Kabel na zewnątrz pracuje: nagrzewa się w słońcu, kurczy na mrozie, porusza na wietrze. Przy słabym styku każda zmiana temperatury trochę go luzuje, aż do chwilowych przerw, które trudno powiązać z wtykiem. Dlatego przy kablu ziemnym czytaj opakowanie wtyków uważniej niż przy patchcordzie w biurze.

• szukaj oznaczenia, że wtyk jest do drutu (solid) albo uniwersalny do drutu i linki,
• dopasuj średnicę żyły w izolacji do kanałów wtyku: zbyt ciasne kanały ścierają izolację, zbyt luźne pozwalają żyłom się przestawić,
• do skrętki U/UTP użyj wtyku nieekranowanego; wtyk ekranowany na kablu bez ekranu nic nie daje,
• wtyki z wkładką prowadzącą żyły ułatwiają pracę przy twardszych żyłach w izolacji HDPE.

Zarabianie końcówki RJ45 na kablu żelowanym - co inaczej

Sama kolejność czynności jest taka jak przy zwykłej skrętce: osłonka, zdjęcie powłoki, ułożenie żył według T568B, przycięcie, wsunięcie do oporu i zaciśnięcie. Kolejność kolorów i długości są w poradniku o zarabianiu wtyku RJ45 w standardzie T568B. Przy kablu żelowanym zwróć uwagę na kilka szczegółów:

• Osłonka przed wszystkim. Na tłustym kablu osłonka przesuwa się trudniej, więc nasuń ją przed zdejmowaniem powłoki, a nie po wytarciu żelu.
• Pracuj w cieple. W temperaturze poniżej zera izolacja HDPE i powłoka PE twardnieją, żyły trudniej się prostują, a żel gęstnieje. Jeśli możesz, zarabiaj końcówki przy dodatniej temperaturze, a kabel wcześniej ogrzej.
• Powłoka musi wejść pod klin. Powłoka kabla żelowanego ma według karty 6 mm średnicy i jest twardsza niż PVC. Sprawdź po zaciśnięciu, że klin odgiętki dociska powłokę, a nie same żyły. Inaczej wtyk przenosi naprężenia kabla na styki.
• Żyły muszą być suche w momencie wsuwania do wtyku. Kropla alkoholu lub ślad żelu w kanale to późniejszy słaby styk.
• Zapas kabla na poprawki. Nieudane zarobienie oznacza odcięcie wtyku i ponowne czyszczenie kilku centymetrów kabla, dlatego przy kamerze zostaw zapas w puszce.

Uszczelnienie złącza RJ45 na zewnątrz

Wtyk RJ45 nie jest wodoszczelny. Ma odsłonięte styki, a jego zatrzask i kanały zbierają wodę. Gumowa osłonka chroni zatrzask i ogranicza dostęp kurzu, ale nie zmienia wtyku w złącze odporne na deszcz. Na zewnątrz szczelność zapewnia obudowa, w której złącze się znajduje.

• Złącze w kamerze. Wiele zewnętrznych kamer IP ma w zestawie nakrętkę uszczelniającą na gniazdo RJ45, z gumową uszczelką. Przeciąga się przez nią kabel przed zarobieniem wtyku, a po wpięciu dokręca. To najczęściej pomijany element montażu.
• Puszka montażowa pod kamerą. W puszce chowa się zapas kabla i złącze, z dala od bezpośredniego deszczu. Wybór i montaż opisuje wpis puszka montażowa do kamery.
• Pętla kapania. Przed wejściem do puszki lub kamery kabel powinien tworzyć łuk skierowany w dół, żeby woda spływająca po powłoce skapywała przed złączem.
• Wejście kabla od dołu. Otwory w puszce kieruj w dół lub na bok, nigdy do góry.
• Taśma tylko jako dodatek. Owinięcie wtyku zwykłą taśmą izolacyjną zatrzymuje wilgoć w środku. Jeśli używasz taśmy samowulkanizującej, traktuj ją jako dodatkową ochronę złącza w puszce, a nie zamiast niej.
• Kondensacja. W szczelnej puszce na słońcu i mrozie może zbierać się skroplona para. Złącze umieść w najwyższym miejscu puszki, a kabel prowadź tak, by woda nie mogła po nim spłynąć do wtyku.

Jeśli kamera po deszczu znika z podglądu lub restartuje się w nocy, przyczyną bywa właśnie zawilgocone złącze. Inne powody opisuje wpis o tym, dlaczego jedna kamera w zestawie znika po czasie.

Gniazdo keystone zamiast wtyku po stronie budynku

Po wejściu do budynku kabel żelowany najlepiej zakończyć gniazdem. Moduł keystone ma noże, w które wciska się żyły: drut skrętki instalacyjnej trzyma się w nich pewniej niż w wtyku, a do gniazda wpinasz krótki patchcord. Gniazda samozaciskowe, takie jak samozaciskowe gniazdo keystone RJ45, zamyka się pokrywką bez narzędzia LSA, a w zwykłej puszce podtynkowej lub natynkowej pasuje podwójne gniazdo ścienne RJ45.

• usuń żel tak samo jak przed wtykiem, szczególnie z odcinka, który trafi w noże gniazda,
• rozplataj pary tylko tyle, ile trzeba, i doprowadź skręt jak najbliżej noży,
• ułóż żyły według schematu B nadrukowanego na module, takiego samego jak na wtyku po drugiej stronie kabla,
• przypnij kabel opaską do obudowy lub uchwytu, żeby nie ciągnął za żyły w nożach,
• w garażu lub altanie montuj gniazdo w puszce, nie na otwartej ścianie, bo kurz i wilgoć osadzają się na stykach.

Więcej gniazd, wtyków i adapterów jest w kategorii wtyki, końcówki i gniazda.

Test kabla po zarobieniu końcówek

1. Tester: wszystkie osiem żył po kolei, bez przerw i zamian. Przy kablu ziemnym zrób test przed zasypaniem rowu i drugi raz po zamontowaniu końcówek docelowych.
2. Prędkość łącza: w panelu switcha lub routera sprawdź, czy port wynegocjował 1 Gb/s. Wynik 100 Mb/s przy urządzeniu gigabitowym zwykle oznacza problem z jedną z par, bo 100 Mb/s wykorzystuje tylko dwie z czterech.
3. Próba pod obciążeniem: kamerę z PoE włącz z oświetlaczem podczerwieni, czyli przy największym poborze mocy, i obserwuj obraz przez kilka minut.
4. Kontrola po kilku dniach: na zewnątrz złącze przechodzi pierwsze cykle temperatury. Jeśli w logach switcha pojawiają się rozłączenia portu, zacznij od wtyku przy kamerze.

Najczęstsze błędy przy końcówkach na kablu żelowanym

• żel pozostawiony na żyłach lub przy krawędzi powłoki,
• wtyk do linki zaciśnięty na żyłach z drutu,
• nacięcie izolacji żyły przy zdejmowaniu twardej powłoki PE,
• powłoka nie wchodzi pod klin wtyku, więc wtyk trzyma się na samych żyłach,
• wtyk na zewnątrz bez nakrętki uszczelniającej i bez puszki, tylko owinięty taśmą,
• brak pętli kapania i kabel wchodzący do puszki od góry,
• zarabianie w mrozie, gdy izolacja pęka przy prostowaniu żył,
• brak zapasu kabla przy kamerze na drugie podejście.

Skrętkę żelowaną na metry, na przykład kabel żelowany na metry, i pozostałe przewody instalacyjne znajdziesz w kategorii kabel skrętka. Jak położyć sam kabel w ziemi, od głębokości po wejście do budynku, opisuje poradnik kabel internetowy w ziemi krok po kroku.