Zestaw montażowy - zestaw kabli do subwoofera i wzmacniacza samochodowego

Sklepy i producenci używają kilku nazw dla tego samego produktu: zestaw montażowy, zestaw kabli do wzmacniacza, zestaw przewodów do subwoofera, okablowanie wzmacniacza, kit instalacyjny albo po prostu "kable do wzmacniacza". Wszystkie oznaczają komplet do podłączenia jednego wzmacniacza lub subwoofera z wbudowanym wzmacniaczem.

Rozmiar zestawu podaje się zwykle w AWG przewodu zasilającego: "zestaw 8 AWG", "zestaw 4 AWG", "zestaw 0 AWG". Ta jedna liczba mówi, do jak mocnej instalacji producent przeznacza komplet. Zestaw KM0010 jest opisany jako 4 AWG. Nazwa "zestaw montażowy" bywa też używana dla zupełnie innych rzeczy - kołków do lustra, uszczelek do bramy czy uchwytów - dlatego w wyszukiwarce lepiej dopisać "car audio" albo "do wzmacniacza".

Kompletny zestaw ma pięć przewodów i bezpiecznik. Brak któregokolwiek oznacza dodatkowe zakupy w trakcie montażu, dlatego przed wyborem porównaj listę elementów z tą tabelą.

Karta wymienia dodatkowo "akcesoria montażowe", ale nie rozpisuje ich. W zestawach różnych producentów w tym miejscu bywają oprawa bezpiecznika, końcówki oczkowe i widełkowe, opaski i przelotka. Po rozpakowaniu sprawdź, czy jest oprawa na bezpiecznik i końcówki na przewód zasilający i masowy, bo bez nich nie podłączysz przewodów do akumulatora i karoserii.

Karta podaje dla każdego przewodu jego budowę, czyli liczbę i średnicę drucików. Z tego da się policzyć przekrój: przekrój jednego drucika to 3,14 x (średnica / 2)², a przekrój żyły to ta wartość razy liczba drucików. Wynik jest pewniejszy niż napis AWG na opakowaniu.

Wszystkie przewody są według karty z CCA, czyli aluminium pokrytego miedzią. Przewód zasilający i masowy mają ten sam przekrój, co jest prawidłowe: masa przenosi ten sam prąd co zasilanie. Kabel RCA ma oprócz żyły sygnałowej folię aluminiową i oplot z 30 drucików 0,12 mm, które tworzą ekran przed zakłóceniami.

Przy zestawie KM0010 dobrze widać, że oznaczenie AWG i rzeczywista budowa przewodu potrafią się rozjechać. Przewód zasilający opisany jako 4 AWG ma około 18 mm², czyli niewiele mniej niż pełne 21 mm² miedzianego 4 AWG - to typowa różnica dla przewodów car audio. Przy cieńszych przewodach różnica jest już duża.

Przewodowi sterującemu to nie szkodzi, bo płynie nim bardzo mały prąd. Przy przewodzie głośnikowym ma to znaczenie: 0,8 mm² to przekrój typowy dla głośników drzwiowych, a nie dla mocnego subwoofera. Wniosek jest prosty - przy każdym zestawie szukaj w opisie budowy żyły, a jeśli jej nie ma, przyjmij, że rzeczywisty przekrój może być mniejszy, niż sugeruje AWG.

Przewód głośnikowy ma niewielki opór, ale przy subwooferze o niskiej impedancji nawet mały opór kabla zabiera część mocy. Dla przewodu z KM0010 można to oszacować. Miedź ma rezystywność około 0,0172 oma na metr przy przekroju 1 mm², a CCA mniej więcej półtora raza większą. Przy subwooferze w bagażniku kabel ma zwykle 1-3 m, czyli w obwodzie, tam i z powrotem, 2-6 m przewodu.

Przy subwooferze 4 Ω i krótkiej trasie przewód z zestawu jest wystarczający. Przy subwooferze 2 Ω, połączeniu dwóch cewek równolegle albo wzmacniaczu o mocy kilkuset watów RMS na jeden kanał strata rośnie dwukrotnie i więcej, a przewód się nagrzewa. Wtedy lepiej użyć osobnego przewodu głośnikowego o przekroju 2,5-4 mm², a ten z zestawu wykorzystać do głośników w drzwiach.

Zestawy dzieli się według przewodu zasilającego. Poniższe zakresy są orientacyjne i opisują typowe zestawy na rynku; o dopasowaniu decyduje bezpiecznik wbudowany we wzmacniacz i rzeczywisty przekrój przewodu.

KM0010 z bezpiecznikiem 60 A to zestaw klasy 4 AWG. Według wyliczeń w kategorii car audio taki bezpiecznik pasuje do wzmacniacza klasy D o łącznej mocy RMS do około 600 W albo klasy AB do około 400 W. Jeśli wzmacniacz ma własne bezpieczniki o łącznej wartości większej niż 60 A, zestaw jest za mały, niezależnie od długości kabli.

Subwoofer aktywny ma wzmacniacz wbudowany w skrzynię albo w płaską obudowę pod fotel. Potrzebuje tych samych przewodów co osobny wzmacniacz, z wyjątkiem przewodu głośnikowego, bo głośnik jest już podłączony w środku.

Subwoofery aktywne pod fotel pobierają zwykle mniej prądu niż osobne wzmacniacze, więc producenci często dołączają do nich własne, cieńsze okablowanie. Zestaw 4 AWG ma sens, gdy subwoofer aktywny jest mocny albo gdy w instalacji ma się pojawić kolejny wzmacniacz. Przewód głośnikowy z zestawu wykorzystasz wtedy na przykład do głośników tylnych.

Nawet kompletny zestaw nie zawiera wszystkiego, co przydaje się przy porządnym montażu. Te drobiazgi decydują o tym, czy instalacja będzie bezpieczna i cicha:

• końcówki oczkowe na przewód zasilający i masowy, dobrane do przekroju i średnicy śruby;
• przelotkę gumową, jeśli przewód zasilający idzie przez nowy otwór w przegrodzie silnika;
• peszel lub oplot na odcinki, na których przewód dotyka krawędzi blachy;
• opaski zaciskowe do mocowania przewodów pod nakładkami progów, na przykład czarne trytytki 3,5 x 150 mm do cienkich przewodów i trytytki 4,5 x 300 mm do wiązki z przewodem zasilającym;
• koszulki termokurczliwe na zaciśnięte końcówki;
• rozdzielacz zasilania z bezpiecznikami, jeśli w aucie mają pracować dwa wzmacniacze.

Do zaciskania końcówek na przewodzie około 18 mm² potrzebna jest zaciskarka do dużych przekrojów, bo zwykłe kombinerki nie dadzą trwałego połączenia. Do porządkowania przewodów w kabinie przydają się też inne opaski zaciskowe w krótszych rozmiarach, na przykład mini trytytki 2,5 x 100 mm do przewodu sterującego.

Zanim zaczniesz rozbierać nakładki progów, sprawdź zestaw na stole. Pięć minut kontroli oszczędza powtórnego demontażu:

1. Rozwiń przewody i porównaj długości z opisem; przewód zasilający powinien dojść od akumulatora do miejsca wzmacniacza z zapasem.
2. Odetnij kawałek izolacji na końcu przewodu zasilającego i obejrzyj druciki: srebrzysty rdzeń pod miedzianą powłoką to CCA, jednolicie miedziany przekrój to miedź.
3. Zmierz średnicę samej żyły bez izolacji; gruba izolacja potrafi udawać grubszy przewód.
4. Sprawdź wartość bezpiecznika i porównaj ją z bezpiecznikami we wzmacniaczu.
5. Obejrzyj wtyki RCA: powinny wchodzić w gniazda z wyczuwalnym oporem.
6. Sprawdź, czy są oprawa bezpiecznika i końcówki; jeśli nie, dokup je przed montażem.

Zestaw jest wygodny, gdy podłączasz jeden wzmacniacz w typowym aucie osobowym, a długości z kompletu pasują do trasy. Wszystko kupujesz raz, kolory przewodów są oznaczone, a bezpiecznik ma wartość dobraną do przewodu.

Kable osobno mają sens w trzech sytuacjach: gdy auto jest długie (kombi, van, SUV z wzmacniaczem w tylnej części), gdy instalacja jest mocna i potrzebny jest przewód z miedzi OFC albo większy przekrój, oraz gdy wymieniasz tylko jeden element, na przykład kabel sygnałowy na kabel 2x RCA Kruger&Matz 5 m. Kable sygnałowe do sprzętu audio znajdziesz też w kategoriach kable cinch-cinch i kable jack, a jeśli chodzi tylko o muzykę z telefonu bez wzmacniacza, wystarczy odbiornik Bluetooth z wyjściem AUX z kategorii transmitery.

Długości z KM0010 - 5 m zasilania, 5 m RCA i sterowania, 6,1 m przewodu głośnikowego - odpowiadają typowej trasie od akumulatora pod maską, przez kabinę, do bagażnika auta osobowego. Przy montażu wzmacniacza pod fotelem pasażera przewody będą za długie i nadmiar trzeba skrócić, a nie zwijać.

W autach z akumulatorem w bagażniku sytuacja się odwraca: zasilanie jest krótkie, a długie są kable RCA i sterujący od radia. Przed zakupem sprawdź w instrukcji auta, gdzie jest akumulator, i zmierz trasę taśmą wzdłuż progów, a nie w linii prostej.

Mocny wzmacniacz grający na postoju potrafi rozładować akumulator, zwłaszcza zimą. Jeśli instalacja ma pracować przy wyłączonym silniku, warto mieć w bagażniku booster rozruchowy Agog J8 albo inne urządzenie rozruchowe.

Najważniejsze pojęcia z opisów zestawów montażowych:

• Zestaw montażowy, kit instalacyjny - komplet przewodów i bezpiecznika do podłączenia wzmacniacza.
• AWG - amerykańska skala grubości przewodów; mniejszy numer to grubszy przewód.
• Budowa żyły - zapis liczby i średnicy drucików, np. 26/0,20 to 26 drucików o średnicy 0,20 mm.
• CCA - przewód z aluminium pokrytego miedzią.
• Subwoofer aktywny - głośnik niskotonowy z wbudowanym wzmacniaczem.
• Remote, REM - przewód, którym radio włącza wzmacniacz.
• Końcówka oczkowa - zaciskana końcówka z otworem na śrubę, do akumulatora i masy.

Zanim wybierzesz zestaw, odpowiedz na te pytania:

1. Jaką łączną wartość mają bezpieczniki we wzmacniaczu lub subwooferze aktywnym?
2. Czy bezpiecznik z zestawu jest równy lub nieco większy od tej wartości?
3. Czy w opisie jest budowa żył, z której policzysz rzeczywisty przekrój?
4. Czy długość przewodu zasilającego wystarczy na trasę od akumulatora do wzmacniacza?
5. Czy potrzebujesz przewodu głośnikowego, czy subwoofer jest aktywny?
6. Czy masz końcówki, oprawę bezpiecznika, przelotkę i zaciskarkę?