Karty video - karta przechwytująca HDMI USB, grabber do nagrywania i streamingu

Słowo karta video bywa mylące. W sklepach komputerowych często oznacza kartę graficzną, czyli podzespół, który wyświetla obraz na monitorze. Tutaj chodzi o urządzenie działające odwrotnie: przyjmuje obraz z zewnątrz i przekazuje go do komputera. Poprawna nazwa to karta przechwytywania obrazu lub karta przechwytująca wideo (po angielsku capture card).

Grabber to potoczna nazwa małej, zewnętrznej karty przechwytującej w formie przejściówki z HDMI na USB. Nagrywarka HDMI to zwykle urządzenie, które zapisuje obraz samodzielnie na karcie lub dysku, bez komputera. Karty z tej kategorii są grabberami: do nagrywania i transmisji potrzebują komputera z programem, na przykład OBS Studio.

Do grabbera z jednej strony wkładasz kabel HDMI ze źródła, z drugiej podłączasz go do portu USB komputera. Karta odbiera sygnał HDMI, skaluje go do rozdzielczości obsługiwanej na wyjściu i przesyła do komputera w formacie YUV albo JPEG, razem z dźwiękiem L-PCM.

Według kart produktów obie karty są zgodne ze standardami USB Video (UVC) i USB Audio (UAC). W praktyce oznacza to, że system rozpoznaje je bez instalowania dodatkowych sterowników: w Menedżerze urządzeń pojawiają się jako kamera o nazwie FHD Capture lub FHD Webcamera i jako źródło dźwięku. Każdy program, który obsługuje kamerę internetową, może więc pokazać obraz z konsoli czy aparatu: OBS Studio, VLC, AMCap, a także komunikatory do wideorozmów.

Obie karty zasilane są z portu USB i nie wymagają zasilacza. Opisy kart podają, że nagrania mają rozdzielczość 720p lub 1080p; wejście 4K oznacza, że grabber przyjmie obraz 4K ze źródła i zmniejszy go do 1080p, a nie że nagra film w 4K.

W opisach grabberów zawsze są dwie liczby i to najczęstsze źródło nieporozumień. Rozdzielczość wejścia mówi, jaki sygnał karta przyjmie bez czarnego ekranu. Rozdzielczość wyjścia mówi, w jakiej jakości obraz trafi do komputera, czyli w jakiej jakości nagrasz lub wyemitujesz materiał.

Karty z tej kategorii przyjmą obraz 4K z konsoli czy odtwarzacza, ale do komputera wyślą Full HD. To wystarcza do transmisji na platformach streamingowych, gdzie i tak dominuje 1080p, oraz do większości nagrań na kanał z poradnikami. Jeśli potrzebujesz nagrań w 4K, potrzebna jest karta z wyjściem 4K, zwykle znacznie droższa i wymagająca mocniejszego komputera.

Wejście 4K ma jednak praktyczną zaletę: nie musisz zmieniać ustawień źródła. Konsola może pracować w 4K, a grabber sam dopasuje obraz.

Ruch w grach akcji przy 30 klatkach wydaje się szarpany, zwłaszcza w szybkich obrotach kamery. Do takich nagrań wybierz kartę HC2, która przekazuje 1080p przy 60 Hz. Do wideorozmów, lekcji i przechwytywania obrazu z dekodera karta HC1 jest wystarczająca.

Karta HC2 według karty produktu korzysta z USB 3.0. Takie porty w komputerach są zwykle oznaczone niebieskim wkładem albo symbolem SS. Podłączenie karty USB 3.0 do starszego portu USB 2.0 zwykle działa, ale przy mniejszej przepustowości obraz może być bardziej skompresowany albo dostępne będą niższe ustawienia klatek.

Grabber podłączaj bezpośrednio do portu w komputerze, a nie przez rozgałęźnik USB, do którego wpięte są inne urządzenia. W laptopie z samymi złączami USB-C potrzebna jest przejściówka z USB-C na USB-A.

• Nagrywanie gier z konsoli - PlayStation, Xbox, Nintendo Switch i inne urządzenia z wyjściem HDMI.
• Transmisje na żywo - obraz z konsoli lub aparatu jako źródło w programie do streamingu.
• Aparat lub kamera jako kamera internetowa - lepsza optyka i tło rozmyte obiektywem zamiast zwykłej kamerki. Aparat musi mieć tzw. czyste wyjście HDMI, bez nakładek z menu.
• Lekcje i szkolenia online - druga kamera, wizualizer albo obraz z drugiego komputera.
• Zapis obrazu z dekodera, odtwarzacza lub kamery wideo z HDMI - w granicach praw do treści.
• Podgląd obrazu na laptopie - gdy nie ma pod ręką monitora, choć z opóźnieniem, które utrudnia granie.

Najczęstszy problem przy pierwszym podłączeniu konsoli to czarny ekran w programie mimo poprawnego połączenia. Zwykle przyczyną jest HDCP, zabezpieczenie przed kopiowaniem treści, które konsola włącza na wyjściu HDMI. Konsole PlayStation mają w ustawieniach systemu opcję wyłączenia HDCP, którą trzeba wyłączyć przed nagrywaniem rozgrywki. Aplikacje filmowe na konsoli zwykle wymagają HDCP i po jego wyłączeniu nie będą odtwarzane, co jest zamierzone.

Obraz z serwisów filmowych, telewizji płatnej i płyt Blu-ray jest chroniony HDCP i przepisami prawa autorskiego. Karta przechwytująca służy do nagrywania własnej rozgrywki, własnych materiałów i treści, do których masz prawa.

Jeśli potrzebujesz po prostu obrazu z twarzą do spotkań online, prostsza i tańsza jest kamera internetowa, na przykად kamerka Full HD z mikrofonem Agog: podłączasz ją do USB i działa. Grabber ma sens wtedy, gdy masz już dobry aparat lub kamerę wideo z wyjściem HDMI i chcesz wykorzystać ich obiektyw i matrycę.

Przy aparacie sprawdź trzy rzeczy: czy ma wyjście HDMI (często mini lub micro HDMI, wtedy potrzebny jest odpowiedni kabel), czy obraz na tym wyjściu jest czysty, bez ikon i ramek, oraz czy aparat może pracować dłużej bez wyłączania się po kilkunastu minutach. Do długich spotkań przyda się zasilanie aparatu z sieci zamiast akumulatora.

Przejściówki z USB-C na HDMI zebrano w kategorii USB-C - HDMI, a obie karty przechwytujące są także w kategorii nadrzędnej karty i rejestratory video.

Oba wyglądają podobnie i oba mają HDMI oraz USB, ale działają w przeciwnych kierunkach. Przejściówka USB-C na HDMI wyprowadza obraz z laptopa lub telefonu na telewizor albo monitor. Grabber wprowadza obraz z urządzenia HDMI do komputera.

Przejściówka nie nagra obrazu z konsoli, a grabber nie podłączy laptopa do telewizora. Jeśli chcesz wyświetlić ekran komputera na telewizorze, potrzebujesz przejściówki albo zwykłego kabla HDMI. Jeśli chcesz zobaczyć obraz z konsoli w komputerze, potrzebujesz grabbera.

Obraz przechodzący przez grabber i program na komputerze ma opóźnienie, zwykle wyczuwalne przy dynamicznej grze. Granie z podglądu w oknie OBS jest więc niewygodne. Karty produktów z tej kategorii nie wymieniają wyjścia HDMI do telewizora (przelotki), dlatego przy nagrywaniu gier stosuje się rozdzielacz.

Rozdzielacz HDMI, na przykład rozdzielacz Baseus na dwa wyjścia, rozdziela sygnał z konsoli na telewizor lub monitor, na którym grasz bez opóźnienia, i na grabber, który nagrywa. Inne łączniki i rozdzielacze są w kategorii rozdzielacze i łączniki HDMI. Pamiętaj, że sygnał z HDCP może nie przejść przez cały tor, więc zabezpieczenie i tak trzeba wyłączyć w konsoli.

1. Podłącz kartę do portu USB komputera, a źródło do karty kablem HDMI. Sterowniki zainstalują się samoczynnie.
2. W Menedżerze urządzeń sprawdź, czy w kontrolerach obrazu i dźwięku widać urządzenie FHD Capture lub FHD Webcamera.
3. W ustawieniach dźwięku systemu ustaw jako domyślne urządzenie Cyfrowy Interfejs Audio, jeśli dźwięk ze źródła ma iść przez kartę.
4. Zainstaluj bezpłatny program OBS Studio.
5. W OBS dodaj źródło przyciskiem plus i wybierz Urządzenie przechwytywania obrazu.
6. Wybierz urządzenie FHD Capture lub FHD Webcamera i zatwierdź.
7. Ustaw rozdzielczość 1920 x 1080 i liczbę klatek 30 (HC1) lub 60 (HC2), a format najlepiej taki, który daje najmniej przycięć obrazu.
8. Zrób krótkie nagranie próbne i sprawdź synchronizację dźwięku z obrazem.

Kroki 1-6 pochodzą z instrukcji na kartach produktów.

Wartości rozdzielczości i klatek wynikają z parametrów wyjścia podanych na kartach produktów. Ustawienie wyższej liczby klatek niż obsługuje karta nie poprawi płynności, a często kończy się brakiem obrazu.

Wielkość pliku zależy od przepływności (bitrate) ustawionej w programie, a nie od karty. Poniżej przeliczenie dla przykładowych ustawień nagrywania w 1080p.

Przy regularnym nagrywaniu rozgrywek miejsce na dysku kończy się szybko, dlatego nagrania warto przenosić na dysk zewnętrzny z kategorii dyski i pamięci przenośne. Nagrywanie na dysk SSD zmniejsza ryzyko gubienia klatek przy wysokiej przepływności.

Sam grabber nie koduje obrazu; robi to komputer. Do nagrywania 1080p przy 30 klatkach wystarcza zwykle przeciętny laptop z ostatnich lat. Przy 60 klatkach i jednoczesnej transmisji na żywo przydaje się procesor lub karta graficzna ze sprzętowym koderem wideo, który OBS potrafi wykorzystać, bo kodowanie samym procesorem mocno go obciąża.

Jeśli nagrywasz i jednocześnie grasz na tym samym komputerze, obciążenie rośnie. Przy grach z konsoli komputer zajmuje się tylko nagrywaniem, więc wymagania są niższe niż przy nagrywaniu gry uruchomionej na komputerze.

Karty z tej kategorii mają tylko wejście HDMI. Magnetowid VHS i starsze kamery wideo mają wyjścia analogowe: kompozytowe (żółty wtyk RCA), S-Video albo SCART. Do takich urządzeń potrzebny jest grabber z wejściem analogowym albo konwerter analogowo-cyfrowy z wyjściem HDMI, podłączony przed kartą.

Przy digitalizacji ważniejsza od rozdzielczości karty jest jakość odtwarzacza i kabli, bo obraz z kasety ma rozdzielczość znacznie niższą niż Full HD. Grabber HDMI sprawdzi się natomiast przy kamerach i aparatach, które mają wyjście HDMI, oraz przy odtwarzaczach DVD z HDMI w zakresie treści, do których masz prawa.

Karta przekazuje do komputera dźwięk z HDMI jako osobne urządzenie audio. Gdy w nagraniu nie ma dźwięku, najczęściej w programie nie dodano źródła dźwięku z karty albo system używa innego urządzenia domyślnego. W OBS można włączyć dźwięk bezpośrednio we właściwościach źródła wideo albo dodać osobne przechwytywanie wejścia audio z karty.

Jeśli chcesz słyszeć grę na bieżąco, włącz monitorowanie dźwięku w programie albo, przy rozdzielaczu HDMI, słuchaj z telewizora. Konsola musi wysyłać dźwięk przez HDMI w formacie stereo PCM; ustawienia dźwięku przestrzennego w konsoli bywają przyczyną ciszy w nagraniu.

Według kart produktów karty obsługują standardowy kabel HDMI o przekroju AWG26 o długości do 15 m na wejściu, przy HC2 dla sygnału 1080p i niższego. Przy obrazie 4K i dłuższych odcinkach lepiej użyć krótszego kabla o przepustowości odpowiedniej dla 4K, na przykład kabla HDMI 2.0 4K 60 Hz 2 m.

Do grabbera z wejściem 4K przy 60 Hz wystarczy kabel HDMI 2.0; kabel HDMI 2.1 nie poprawi obrazu, bo karta i tak wysyła do komputera 1080p. Różnice między wersjami kabli opisuje kategoria kable HDMI oraz wpis kabel HDMI 2.0 czy 2.1. Gdy kabel z konsoli jest za krótki, zamiast łączyć dwa przewody złączką łącznik HDMI lepiej kupić jeden dłuższy kabel.

Karty produktów wymieniają zgodność z Androidem. Telefon musi obsługiwać urządzenia USB w trybie hosta (OTG) i mieć aplikację, która potrafi wyświetlić obraz z kamery USB zgodnej z UVC. Wbudowana aplikacja aparatu zwykle tego nie robi. Do podłączenia telefonu ze złączem USB-C potrzebna jest przejściówka z USB-C na USB-A, którą znajdziesz w kategorii adaptery i przejściówki.

Takie połączenie przydaje się w terenie, na przykład do podglądu obrazu z kamery lub drona z wyjściem HDMI, ale do nagrywania i transmisji wygodniejszy jest komputer.

• Grabber - zewnętrzna karta przechwytywania obrazu, zwykle z HDMI na USB.
• UVC, UAC - standardy USB dla kamer i dźwięku, dzięki którym karta działa bez sterowników.
• HDCP - zabezpieczenie sygnału HDMI przed kopiowaniem.
• Przelotka (loop-out) - wyjście HDMI w grabberze do telewizora; w kartach z tej kategorii nie jest wymienione.
• OBS Studio - bezpłatny program do nagrywania i transmisji na żywo.
• YUV, JPEG - formaty, w jakich karta przesyła obraz do komputera.
• L-PCM - nieskompresowany dźwięk cyfrowy przesyłany przez HDMI.

1. Co nagrywasz: gry akcji (60 kl./s) czy rozmowy, lekcje i obraz z dekodera (30 kl./s)?
2. Czy wystarczy ci nagranie w 1080p?
3. Czy komputer ma wolny port USB 3.0?
4. Czy źródło ma wyjście HDMI i czy da się wyłączyć HDCP?
5. Czy potrzebujesz grać bez opóźnienia, czyli rozdzielacza HDMI?
6. Czy masz kabel HDMI o odpowiedniej długości i złączu (pełne, mini, micro HDMI)?