Uchwyty do telewizora - wieszaki ścienne VESA na TV 13-70 cali

W wyszukiwarce to samo mocowanie występuje pod wieloma nazwami. Uchwyt do telewizora i wieszak na telewizor to określenia ogólne. Łapa i hak to potoczne nazwy prostych uchwytów. Ramię albo uchwyt ruchomy oznacza model z wysięgnikiem, który odsuwa telewizor od ściany i obraca go. Uchwyt uchylny trzyma ekran płasko przy ścianie i pozwala go pochylić w pionie.

Nazwa kategorii obejmuje też stoliki i półki pod telewizor, ale w sprzedaży są obecnie wyłącznie uchwyty ścienne. Telewizor stojący na szafce nie wymaga uchwytu, a jedynie stabilnej podstawy i zabezpieczenia przed przewróceniem, o którym mowa niżej.

Pięć uchwytów różni się zakresem przekątnych, udźwigiem i konstrukcją. Dane według kart produktów:

Najwięcej waży uchwyt uchylny 32-55 cali, który przyjmuje telewizor do 40 kg. Ramię 37-70 cali obsługuje największe ekrany, ale ma niższy udźwig, 35 kg, bo wysunięty telewizor obciąża mocowanie mocniej niż ekran przy samej ścianie. Dwa ruchome uchwyty 13-42 cale mają według kart te same parametry i różnią się marką.

VESA to międzynarodowy standard rozmieszczenia otworów montażowych z tyłu telewizorów i monitorów. Zapis 200 x 200 oznacza, że otwory są oddalone o 200 mm w poziomie i 200 mm w pionie. Pierwsza liczba to zawsze odległość w poziomie (lewo - prawo), druga w pionie (góra - dół). Uchwyt pasuje, jeśli obsługuje dokładnie ten rozstaw.

1. Połóż telewizor ekranem w dół na miękkim kocu, na stole lub łóżku.
2. Znajdź cztery otwory gwintowane, zwykle osłonięte zaślepkami albo przykręconą podstawą.
3. Zmierz miarką odległość między środkami otworów w poziomie, a potem w pionie.
4. Porównaj wynik z listą VESA uchwytu, a w razie wątpliwości z instrukcją telewizora.

Rozstaw sprawdzisz też bez zdejmowania telewizora ze stolika: w instrukcji, w danych technicznych na stronie producenta albo w opisie modelu. Producenci podają go jako "VESA 200x200" lub "mocowanie ścienne 300 x 200 mm".

Uchwyty do 42 cali kończą się na 200 x 200 mm, a większe zaczynają od 200 x 200. Telewizor z rozstawem 200 x 200 można więc powiesić na każdym modelu, jeśli zgadza się udźwig. Przy rozstawie 300 x 200 wybór zawęża się do uchwytu 37-70 cali, bo KM1301 obsługuje 300 x 300 i 400 x 200, ale według karty nie 300 x 200. Rozstaw, którego nie ma na liście, wymaga innego uchwytu albo adaptera VESA, a nie dowiercania otworów.

Rozstaw zależy od modelu, nie tylko od przekątnej, ale można podać zakresy spotykane najczęściej:

To orientacja na etapie wybierania, a nie zamiennik pomiaru. Dwa telewizory 55 cali różnych marek mogą mieć zupełnie inne rozstawy, a zdarzają się też telewizory z otworami w nietypowym miejscu, na przykład blisko dolnej krawędzi. Zawsze sprawdź swój egzemplarz.

Udźwig podany przez producenta to największa masa telewizora, jaką uchwyt może bezpiecznie utrzymać. Masę telewizora znajdziesz w danych technicznych, zwykle w dwóch wersjach: z podstawą i bez podstawy. Do uchwytu liczy się masa bez podstawy, bo nóżki zdejmujesz.

Współczesne telewizory LED są lekkie. Model 43 cale waży zwykle około 7-10 kg, 55 cali około 13-18 kg, a 65 cali około 20-28 kg. Starsze telewizory plazmowe i LCD z pierwszych lat są wyraźnie cięższe. Przyjmij zapas: masa telewizora nie powinna przekraczać mniej więcej dwóch trzecich udźwigu uchwytu ruchomego, bo przy wysuniętym ramieniu siła działająca na kołki rośnie. Przy uchwycie uchylnym, który trzyma ekran 53 mm od ściany, zapas może być mniejszy.

Zakres "32-55 cali" na opakowaniu oznacza, że w tym przedziale mieszczą się telewizory, które zwykle mają pasujący rozstaw i masę. Karty uchwytów w kategorii piszą wprost, że producenci podają obsługiwaną wielkość ekranu orientacyjnie. O zgodności decydują VESA i udźwig.

Przykład: lekki telewizor 60 cali z rozstawem 400 x 400 i masą 25 kg można powiesić na uchwycie opisanym jako 32-55 cali, jeśli uchwyt ma ten rozstaw i udźwig 40 kg. Ekran będzie wystawał poza ramę uchwytu, co nie przeszkadza. W drugą stronę: mały telewizor z rozstawem 100 x 100 nie pasuje do uchwytu, który zaczyna się od 200 x 200, nawet jeśli jego przekątna mieści się w opisie.

Telewizory 42-43 cale to rozmiar, o który pyta się najczęściej. Pasują do nich cztery uchwyty z kategorii, a wybór zależy od rozstawu VESA, masy i tego, czy ekran ma się ruszać.

Telewizor 42 cale z rozstawem 200 x 200 i masą do 20 kg pasuje do każdego z pięciu modeli. Jeśli waży więcej niż 20 kg, odpadają dwa ruchome uchwyty 13-42 cale. Szerzej o tym, jak wybrać uchwyt do 42 cali na tle innych akcesoriów do telewizora, piszemy w przeglądzie działu TV i Video.

Telewizory 32 cale są lekkie, zwykle ważą około 4-6 kg, i mają mały rozstaw, najczęściej 100 x 100 albo 200 x 100 mm. Pasują do nich trzy uchwyty z kategorii: ruchome KM1302 i UCH0195 13-42 cale oraz uchylny KM1300 23-42 cale. Wszystkie obsługują rozstawy 75 x 75, 100 x 100, 200 x 100 i 200 x 200 mm.

Mały telewizor wiesza się często w kuchni, sypialni, pokoju dziecka albo w warsztacie, gdzie ogląda się go z różnych miejsc. Dlatego przy 32 calach częściej wybiera się ramię ruchome. Lekki ekran nie obciąża mocno ściany, więc ramię można zamontować także na ścianie z pustaka lub gazobetonu, z kołkami dobranymi do materiału. Duże uchwyty 32-55 i 37-70 cali zaczynają się od rozstawu 200 x 200 mm i do większości telewizorów 32 cale nie pasują.

Telewizory 43 cale mają zwykle rozstaw 200 x 200 mm i masę poniżej 12 kg, więc obowiązują te same zasady co przy 42 calach. Przy 50 calach rozstaw bywa już większy, od 200 x 200 do 400 x 300 mm, a masa rośnie do około 10-16 kg w nowszych modelach.

Do telewizora 50 cali pasują przede wszystkim dwa większe uchwyty. Uchylny KM1301 32-55 cali obsługuje rozstawy do 400 x 400 mm i udźwig 40 kg, a ruchomy UCH0199-1 37-70 cali rozstawy od 200 x 200 do 600 x 400 mm. Mniejsze uchwyty 13-42 i 23-42 cale zadziałają tylko wtedy, gdy telewizor 50 cali ma rozstaw najwyżej 200 x 200 i masę mieszczącą się w udźwigu, co zdarza się rzadko.

Telewizor 55 cali to najpopularniejszy rozmiar do salonu. Ma zwykle rozstaw 300 x 300 lub 400 x 200 mm, rzadziej 200 x 200 albo 400 x 400. Do takiego ekranu pasują dwa modele z kategorii. Uchylny KM1301 trzyma telewizor 53 mm od ściany, pozwala go pochylić o 12 stopni w górę i w dół i ma wbudowaną poziomicę. Ruchomy UCH0199-1 37-70 cali odsuwa ekran od 105 do 429 mm od ściany i obraca go o 90 stopni w każdą stronę.

Przy 55 calach wybór zależy od pokoju. Gdy kanapa stoi naprzeciw ściany, uchwyt uchylny wygląda lepiej i jest prostszy w montażu. Gdy telewizor ma być widoczny z kilku miejsc albo stoi w rogu, ramię ruchome daje swobodę, ale wymaga mocnej ściany, bo telewizor 55 cali wysunięty na 40 cm działa na kołki jak długa dźwignia.

Duże telewizory 65-70 cali mają rozstawy 400 x 300, 400 x 400 albo 600 x 400 mm. W kategorii obsługuje je uchwyt Cabletech 37-70 cali z rozstawem do 600 x 400 mm i udźwigiem 35 kg. Przed zakupem porównaj masę telewizora bez podstawy z tym udźwigiem: część lekkich modeli 65 cali mieści się w nim z zapasem, ale starsze i większe telewizory mogą go przekraczać.

Przy tak dużym ekranie ramię warto wysuwać tylko na czas obracania i potem dosunąć do ściany. Duży telewizor zawieszaj zawsze we dwie osoby, a kołki dobierz do ściany z dużym zapasem. Gdy telewizor przekracza 35 kg albo ściana jest z płyty gipsowo-kartonowej bez wzmocnienia, potrzebny jest uchwyt o wyższym udźwigu i mocowanie do konstrukcji ściany.

Uchwyty 13-42 cale przyjmują rozstawy VESA 75 x 75 i 100 x 100 mm, typowe dla monitorów komputerowych. Ramię ruchome KM1302 albo UCH0195 przyda się do monitora zawieszonego nad biurkiem, w warsztacie, w recepcji albo w kuchni, gdzie ekran ma się obracać.

Przed zakupem sprawdź, czy monitor ma otwory VESA. Część cienkich monitorów biurowych ich nie ma albo ukrywa je pod podstawą, którą trzeba zdjąć. Uchwyt ścienny nie zastąpi ramienia biurkowego, jeśli monitor stoi przy biurku i trzeba go regulować na wysokość. Wtedy lepsze jest ramię mocowane do blatu.

Uchwyt uchylny wybierz, gdy telewizor wisi na wprost miejsca do oglądania, trochę powyżej wysokości oczu. Pochylenie w dół kompensuje wysokość i ogranicza odblaski od okna. Ruchomy wybierz, gdy chcesz kierować ekran w różne strony, potrzebujesz dostępu do gniazd z tyłu telewizora albo wieszasz telewizor w narożniku pokoju.

Zapis "regulacja w pionie +12 / -12 stopni" oznacza, że ekran można odchylić górą od ściany o 12 stopni albo przechylić w drugą stronę o 12 stopni. W praktyce najczęściej używa się pochylenia w dół, gdy telewizor wisi wysoko. Uchwyt 37-70 cali ma zakres +5 / -18 stopni, czyli większe pochylenie w dół, przydatne przy telewizorze nad kominkiem lub w sypialni.

Regulacja w poziomie +90 / -90 stopni w ruchomych uchwytach to obrót ekranu w lewo i w prawo, ograniczony długością ramienia i odległością od narożnika. "Wyrównanie w poziomie +3 / -3 stopnie" to mała korekta przechyłu na boki, która pozwala wypoziomować ekran po montażu, gdy otwory w ścianie wyszły minimalnie krzywo.

Odległość podawana w kartach to dystans między ścianą a tylną obudową telewizora. Uchwyty uchylne trzymają ekran 53 mm od ściany, czyli wygląda on niemal jak obraz. Przy tak małej odległości podłączenie kabli z tyłu bywa trudne, zwłaszcza gdy gniazda HDMI i antenowe są skierowane prosto do ściany. Rozwiązaniem są przewody z wtykami kątowymi albo podłączenie kabli przed zawieszeniem.

Ramiona ruchome mają zakres 60-364 mm (modele 13-42 cale) i 105-429 mm (model 37-70 cali). Wysunięcie ułatwia dostęp do gniazd, pozwala obrócić ekran i zmieścić za nim przystawkę lub dekoder DVB-T2. Złożone ramię jest jednak zawsze dalej od ściany niż uchwyt uchylny.

W kategorii są uchwyty dwóch marek dystrybuowanych w Polsce. Kruger&Matz ma tu trzy modele: ruchomy KM1302 13-42 cale, uchylny KM1300 23-42 cale i uchylny KM1301 32-55 cali z wbudowaną poziomicą. Cabletech ma dwa ramiona ruchome: UCH0195 13-42 cale i UCH0199-1 37-70 cali.

Przy małych telewizorach wybór marki nie ma praktycznego znaczenia: ramiona Cabletech UCH0195 i Kruger&Matz KM1302 mają według kart te same parametry, czyli udźwig 20 kg, rozstawy do 200 x 200 mm, odległość od ściany 60-364 mm i system zarządzania kablami. Przy większych ekranach decyduje konstrukcja: jeśli telewizor 55 cali ma wisieć płasko, lepszy jest uchylny KM1301 z udźwigiem 40 kg, a jeśli ma się obracać, ramię Cabletech 37-70 cali.

Określenie "uniwersalny uchwyt do telewizora" oznacza, że uchwyt jest zgodny ze standardem VESA i obsługuje kilka rozstawów, a nie jeden, przypisany do konkretnej marki. Wszystkie uchwyty z kategorii są uniwersalne w tym sensie i pasują do telewizorów różnych producentów: Samsunga, LG, Philipsa, Sony, TCL czy Hisense.

Uniwersalny nie znaczy jednak "do każdego". Uchwyt pasuje tylko do telewizorów, których rozstaw jest na jego liście i których masa mieści się w udźwigu. Niektóre telewizory, na przykład z zakrzywioną obudową albo z otworami w nietypowym miejscu, wymagają dłuższych śrub z dystansami, które zwykle są w zestawie montażowym. Telewizory bez otworów VESA nie pasują do żadnego uchwytu ściennego.

Uchwyt jest tak mocny jak ściana i kołki. Zestaw montażowy dołączony do uchwytu zawiera zwykle kołki do betonu i cegły pełnej. Przy innych ścianach trzeba dobrać mocowanie samodzielnie.

Na płycie gipsowej telewizor można bezpiecznie powiesić tylko lekki, najlepiej na uchwycie uchylnym, a cięższy telewizor lub ramię ruchome wymaga przykręcenia do profilu albo wzmocnienia ściany od środka. Kołki do różnych ścian znajdziesz w kategorii kołki montażowe. Przed wierceniem sprawdź wykrywaczem, czy w ścianie nie biegną przewody elektryczne lub rury.

Najwygodniej ogląda się, gdy środek ekranu jest mniej więcej na wysokości oczu osoby siedzącej. Na typowej kanapie oczy są zwykle na wysokości około 100-115 cm od podłogi.

Jak wyznaczyć otwory: od wysokości środka ekranu odejmij połowę wysokości telewizora, a potem odległość dolnych otworów VESA od dolnej krawędzi. Prościej jest przyłożyć tekturę wyciętą na wymiar telewizora i sprawdzić wysokość z kanapy, zanim zaczniesz wiercić.

Montaż uchwytu zajmuje zwykle godzinę do dwóch, a najwięcej czasu pochłania wyznaczenie miejsca i wiercenie. Przygotuj wszystko przed rozpoczęciem pracy.

Narzędzia

• wiertarka udarowa do betonu i cegły, zwykła wiertarka do płyt i drewna,
• wiertła o średnicy kołków, do betonu z węglikową końcówką,
• poziomica, chyba że uchwyt ma wbudowaną, jak KM1301,
• wykrywacz przewodów i metalu, żeby nie trafić w instalację,
• miarka i ołówek do wyznaczenia otworów,
• wkrętak lub klucze do śrub VESA i wkrętów,
• druga osoba do zawieszenia telewizora.

Wiercąc w ścianie z płytkami, zaczynaj bez udaru, wiertłem do płytek, a udar włącz dopiero po przejściu przez glazurę. W ścianie z pustaka wiertło bez udaru zostawia równiejszy otwór i kołek lepiej trzyma.

Kolejne kroki

1. Sprawdź rozstaw VESA i masę telewizora, porównaj je z kartą uchwytu.
2. Wybierz miejsce i wysokość. Upewnij się, że za telewizorem będzie gniazdko i gniazdo antenowe albo miejsce na kable.
3. Sprawdź ścianę wykrywaczem przewodów i dobierz kołki do jej materiału.
4. Przyłóż płytę ścienną uchwytu z poziomicą i zaznacz otwory. Uchwyt KM1301 ma poziomicę wbudowaną.
5. Wywierć otwory wiertłem o średnicy kołka, oczyść je z pyłu i osadź kołki.
6. Przykręć płytę ścienną, dokręcając wkręty równomiernie.
7. Przykręć ramki lub ramię do telewizora śrubami z zestawu. Śruba powinna wejść w gwint na kilka obrotów bez oporu, za długa może uszkodzić telewizor.
8. Podłącz kable do telewizora, jeśli po zawieszeniu dostęp będzie utrudniony.
9. Zawieś telewizor we dwie osoby i zabezpiecz go blokadą lub śrubą zabezpieczającą, jeśli uchwyt ją ma.
10. Wypoziomuj ekran, ustaw pochylenie i sprawdź, czy telewizor nie da się zdjąć przez przypadkowe podniesienie.

Otwory VESA w telewizorach mają gwinty metryczne. Mniejsze telewizory i monitory z rozstawem 75 x 75 i 100 x 100 mm mają zwykle gwint M4, telewizory średnie M6, a duże z rozstawem 400 x 400 mm i większym często M8. Zestaw montażowy uchwytu zawiera kilka rozmiarów śrub, podkładki i dystanse.

Najpierw dobierz średnicę, wkręcając śrubę ręcznie w otwór. Wchodzi gładko - to właściwy rozmiar. Potem długość: śruba musi przejść przez ramkę uchwytu i ewentualny dystans i wejść w gwint na około 8-10 mm. Gdy czujesz opór, przestań kręcić i weź krótszą śrubę. Dociskanie za długiej śruby może przebić elementy wewnątrz telewizora.

Telewizor na ścianie wygląda dobrze tylko wtedy, gdy nie zwisają pod nim kable. Najprościej jest przygotować gniazdko i gniazdo antenowe za telewizorem. Gdy to niemożliwe, przewody prowadzi się w listwie kablowej na ścianie albo w ścianie, w rurce osłonowej. Uchwyty ruchome KM1302, UCH0195 i UCH0199-1 mają według kart system zarządzania kablami, który prowadzi przewody wzdłuż ramienia.

Zostaw zapas długości przewodów przy ramieniu ruchomym, żeby nie naprężały się przy obracaniu ekranu. Wiązkę zepnij trytytkami albo przymocuj uchwytami do kabli. Do telewizora potrzebujesz zwykle przewodu zasilającego, kabla antenowego i jednego lub kilku kabli HDMI, a dla kilku urządzeń listwy zasilającej schowanej za szafką.

• Nad kominkiem telewizor wisi zwykle za wysoko i nagrzewa się. Jeśli nie ma innego miejsca, wybierz uchwyt z dużym pochyleniem w dół, jak +5 / -18 stopni w modelu 37-70 cali, i sprawdź, czy ściana nad paleniskiem nie jest gorąca.
• W sypialni telewizor wisi wyżej niż w salonie, bo ogląda się go z łóżka. Pochylenie w dół poprawia kąt patrzenia.
• W kuchni sprawdza się ramię ruchome, które obraca ekran od blatu do stołu. Trzymaj telewizor z dala od kuchenki i zlewu.
• W narożniku uchwyt uchylny ustawi ekran tylko równolegle do jednej ściany. Ramię ruchome pozwala skierować telewizor w środek pokoju.

Telewizor stojący na szafce może się przewrócić, gdy dziecko pociągnie za kabel albo wespnie się na mebel. Telewizor na ścianie eliminuje to ryzyko, pod warunkiem że uchwyt jest dobrze zamocowany i zabezpieczony przed zdjęciem. Po zawieszeniu sprawdź blokadę, która uniemożliwia podniesienie telewizora z uchwytu.

Raz na kilka miesięcy skontroluj mocowanie, zwłaszcza przy ramieniu ruchomym: czy śruby nie poluzowały się, czy ekran nie opadł i czy płyta ścienna nie odstaje od ściany. Nie wieszaj na telewizorze ani na ramieniu dodatkowych przedmiotów i nie opieraj się o wysunięty ekran. Gdy telewizor zostaje na szafce, przymocuj go do ściany paskiem zabezpieczającym.

Uchwyt ścienny nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Szafka lub stolik RTV sprawdza się w wynajmowanym mieszkaniu, gdzie nie wolno wiercić, przy ścianie, która nie utrzyma telewizora, i wtedy, gdy telewizor często zmienia miejsce. Na szafce zmieścisz też dekoder, przystawkę, konsolę i soundbar, a kable są łatwiej dostępne.

Szafka powinna być szersza niż rozstaw nóżek telewizora i stabilna. Telewizor na szafce przymocuj paskiem do ściany, zwłaszcza gdy w domu są małe dzieci. Gdy telewizor wisi na ścianie, szafka pod nim dalej się przydaje, na urządzenia i kable. Wtedy wieszaj ekran tak, żeby jego dolna krawędź była kilkanaście centymetrów nad blatem, co ułatwia podłączanie przewodów.

W większości uchwytów ramki VESA zawiesza się na płycie ściennej i zabezpiecza śrubą lub zatrzaskiem u dołu. Żeby zdjąć telewizor, odłącz kable, odkręć lub zwolnij zabezpieczenie, a następnie we dwie osoby unieś telewizor do góry i odsuń od ściany. Przy ramieniu ruchomym najpierw dosuń ramię do ściany.

Przy przeprowadzce zabierz uchwyt razem z kompletem śrub i dystansów, a kołki zostaw w ścianie. Po przeniesieniu telewizora na nowe miejsce kołki dobierz od nowa do tamtejszej ściany. Śruby VESA przechowuj w woreczku przyklejonym taśmą do ramki uchwytu, żeby nie zginęły.

Większości problemów zapobiega pomiar przed zakupem i dobór kołków do ściany. Gdy telewizor po kilku tygodniach opada przy ramieniu ruchomym, zwykle wystarczy dokręcić śruby regulacji pochylenia, które w większości uchwytów odpowiadają za siłę trzymania ekranu.

• VESA - standard rozstawu otworów montażowych, np. 200 x 200 mm.
• Udźwig - największa masa telewizora, jaką uchwyt utrzyma.
• Uchwyt uchylny - płasko przy ścianie, z pochyleniem w pionie.
• Uchwyt ruchomy (ramię) - z wysięgnikiem, obrotem i pochyleniem.
• Uchwyt stały - bez regulacji, najbliżej ściany.
• Wyrównanie w poziomie - korekta przechyłu ekranu na boki po montażu.
• Zarządzanie kablami - prowadnice na przewody w uchwycie.
• Płyta ścienna - część uchwytu przykręcana do ściany.
• Ramki (szyny) VESA - części przykręcane do telewizora.

1. Rozstaw VESA telewizora jest na liście uchwytu.
2. Masa telewizora bez podstawy mieści się w udźwigu z zapasem.
3. Wiesz, czy potrzebujesz uchwytu uchylnego, czy ruchomego.
4. Znasz materiał ściany i masz pasujące kołki.
5. Wysokość zawieszenia jest sprawdzona z miejsca oglądania.
6. Za telewizorem jest gniazdko albo plan poprowadzenia kabli.
7. Kable HDMI i antenowy mają właściwą długość, przy uchwycie płaskim najlepiej kątowe wtyki.
8. Do montażu są dwie osoby, wiertarka, poziomica i wykrywacz przewodów.