Zestawy narzędzi do telefonu i komputera - wkrętaki precyzyjne, otwieraki i przyssawki

Narzędzia w kategorii według przeznaczenia, z liczbą elementów podaną w kartach:

Każda grupa urządzeń ma swoje typowe śruby i sposób otwierania. Zanim wybierzesz zestaw, sprawdź, co będziesz naprawiać.

Karty zestawów Jakemy JM-8169 i JM-8173 wprost wskazują przeznaczenie części bitów: pentalobe P2 0,8 mm do iPhone, P5 1,2 mm i P6 1,5 mm do MacBooków, nasadkę Middle Board W1,5 do wewnętrznych płyt iPhone'a, a małe Torx T2-T5 do telefonów, komputerów i dysków twardych.

Większość pytań o zestawy narzędzi sprowadza się do jednego: jakie końcówki mają być w środku. Najczęstsze kształty:

Jeśli nie wiesz, co to za gniazdo, porównaj je pod lupą z bitem z zestawu. Bit powinien wejść w gniazdo całą powierzchnią i bez luzu. Bit, który pasuje tylko trochę, ześlizguje się i niszczy łeb śruby.

Oznaczenia na bitach nie są jednolite. Przy końcówkach krzyżakowych i płaskich w zestawach precyzyjnych podaje się zwykle rozmiar w milimetrach, np. 1,5 lub 2,0. Przy Torx liczba po literze T to numer rozmiaru, a nie milimetry: T5 jest mniejsze od T10. Przy końcówkach sześciokątnych H liczba oznacza rozmiar klucza w milimetrach, a przy pentalobe i Y producenci podają albo numer, jak P2, albo średnicę, jak 0,8 mm.

W praktyce przy telefonach najczęściej używa się krzyżaków 1,0-1,5 mm, pentalobe 0,8 mm, Y0.8 lub mniejszych oraz Torx T2-T6. Przy laptopach krzyżaków 1,5-3,0 mm i Torx T5-T8. Zestaw, który zawiera te rozmiary, wystarczy do większości domowych napraw.

Pięć zestawów bitów w kategorii różni się liczbą i rodzajem końcówek oraz dodatkami. Dane z kart:

JM-8101 to mały zestaw do podstawowych napraw. JM-8139 dodaje narzędzia do otwierania obudów, więc to najprostszy kompletny zestaw do wymiany baterii lub ekranu w telefonie. JM-8169 to sam zestaw bitów z wygodnym uchwytem, a JM-8173 i JM-8177 to duże zestawy dla osób, które naprawiają różne urządzenia.

Karty podają dwa rodzaje stali. Zestawy JM-8169 i JM-8173 mają bity ze stali S2, a JM-8101, JM-8139 i JM-8177 ze stali chromowo-wanadowej CrV połączonej ze stopem aluminium. Według kart końcówki we wszystkich zestawach są dodatkowo hartowane w wysokiej temperaturze.

Stal S2 jest zwykle twardsza i lepiej trzyma kształt małych końcówek, co ma znaczenie przy bitach 0,8 mm i Y, które przy miękkiej stali szybko się zaokrąglają. CrV jest powszechna, odporna i wystarczająca do większości napraw. Przy precyzyjnych bitach ważniejsze od rodzaju stali jest dokładne wykonanie końcówki, bo nawet twarda, ale niedokładnie wyfrezowana końcówka zniszczy śrubę.

Śrubki w telefonie mają około milimetra długości i łatwo je zgubić. Magnetyczne końcówki, które według kart mają wszystkie zestawy bitów Jakemy, utrzymują śrubkę na bicie przy wykręcaniu i wkręcaniu. Z czasem magnes słabnie, dlatego zestawy JM-8173 i JM-8177 mają mini magnetyzer, którym odnawiasz namagnesowanie bitu. Osobno dostępny jest też magnetyzer i demagnetyzer Jakemy JM-X2.

Magnes ma też drugą stronę: bit mocno namagnesowany przyciąga drobne opiłki i potrafi przyciągnąć śrubkę z niewłaściwego miejsca. Przy pracy obok głośników i elementów magnetycznych telefonu, które same przyciągają metal, czasem lepiej rozmagnesować bit demagnetyzerem.

Bity w zestawach precyzyjnych mają długość według kart 28 mm i wkłada się je do jednego uchwytu. W JM-8169 uchwyt ma 12,4 cm długości, jest wykonany ze stopu aluminium i ma obrotową, łożyskowaną główkę: opierasz ją palcem wskazującym, a obracasz uchwyt kciukiem i środkowym palcem. Pozwala to wkręcać śrubki szybko i bez nacisku, który mógłby uszkodzić gwint.

Przedłużka, w JM-8177 o długości 130 mm, a w JM-8101 opisana jako H4 x 60 mm, pozwala sięgnąć do śrub w głębokich otworach, na przykład w laptopach i konsolach. Zestaw JM-8173 ma też dwa adaptery H4 na H6.3 i odwrotnie, dzięki którym precyzyjne bity włożysz do zwykłego wkrętaka z gniazdem 6,3 mm, a zwykłe bity do uchwytu precyzyjnego.

Większość telefonów i tabletów jest dziś klejona albo zamykana na zatrzaski, więc samo odkręcenie śrub nie wystarczy. Do rozdzielania obudowy służą otwieraki z tworzywa lub metalu, kostki do podważania i spudgery, czyli płaskie podważaki. Dwa zestawy według kart:

Do podważania obudowy i odpinania złączy taśm używaj otwieraków z tworzywa, bo nie przewodzą prądu i nie rysują obudowy. Metalowe otwieraki przydają się tam, gdzie tworzywo się ugina, na przykład przy mocno przyklejonej baterii, ale przy płycie głównej mogą zewrzeć elementy.

Przyssawka unosi ekran lub tylną szybę na tyle, żeby wsunąć pod nią otwierak. Jakemy JM-OP10 ma według karty formę szczypiec z dwiema przyssawkami: jedną przykładasz do ekranu, drugą do tyłu telefonu i ściskając rączki, równomiernie rozchylasz obudowę. Jakemy JM-SK05 to pojedyncza przyssawka o średnicy 60 mm z płaską rękojeścią, którą według karty można podeprzeć odklejony ekran.

Przyssawka trzyma tylko na czystej, gładkiej i całej szybie. Na pękniętym ekranie najpierw naklej taśmę klejącą, żeby stworzyć gładką powierzchnię. Klej pod ekranem zwykle trzeba wcześniej zmiękczyć ciepłem, a ekranu nie unoś wyżej niż kilka milimetrów, dopóki nie wiesz, gdzie biegną taśmy łączące go z płytą.

Pęseta Jakemy JM-T10-12 ma według karty uchwyt ze stali nierdzewnej, wymienne końcówki z tworzywa PPS odpornego na temperaturę, długość około 140 mm i jest samozaciskowa, czyli zamyka się sama, a otwiera po ściśnięciu. Taka pęseta trzyma drobny element bez ciągłego nacisku palców i nie przenosi ładunków elektrostatycznych.

Uchwyt serwisowy Jakemy JM-Z13 trzyma telefon, ekran lub płytkę drukowaną w czasie pracy. Według karty ma dwa wewnętrzne dociski na płytki o wymiarach 60-80 mm, jeden zewnętrzny na płytki 20-38 mm, boczne dociski śrubowe i trzy wkrętaki: krzyżak 1,5 mm, pentalobe 0,8 mm i płaski 2,0 mm. Uchwyt podtrzymuje otwartą część i chroni taśmę łączącą ekran z płytą przed zerwaniem.

1. Wyłącz telefon, wyjmij kartę SIM i, jeśli to możliwe, rozładuj baterię do około 25 procent.
2. Znajdź instrukcję do swojego modelu - kolejność otwierania różni się między producentami.
3. Odkręć śruby przy złączu ładowania, jeśli telefon je ma, i odłóż je w kolejności na kartce lub macie.
4. Zmiękcz klej ekranu lub tylnej szyby ciepłem, równomiernie, bez przegrzewania.
5. Przyłóż przyssawkę, unieś szybę o milimetr i wsuń otwierak z tworzywa.
6. Przesuwaj otwierak wzdłuż krawędzi, nie wkładając go głęboko, żeby nie przeciąć taśm.
7. Po otwarciu najpierw odłącz złącze baterii otwierakiem z tworzywa, a dopiero potem inne taśmy.

Zapisuj lub fotografuj każdy krok. Śruby w jednym telefonie mają często różne długości, a zbyt długa śruba wkręcona w złe miejsce może przebić płytę lub ekran od spodu.

Ekrany i tylne szyby większości smartfonów trzyma klej, który mięknie dopiero w podwyższonej temperaturze. Serwisy używają do tego płyt grzewczych i podgrzewaczy z regulacją, w domu zwykle wystarcza suszarka do włosów albo poduszka żelowa podgrzana w ciepłej wodzie. Grzej krawędź równomiernie przez kilka minut, aż obudowa będzie wyraźnie ciepła, ale nie parząca.

Opalarka budowlana daje za dużo ciepła w jednym punkcie: potrafi przypalić ekran, odbarwić wyświetlacz i przegrzać baterię. Jeśli jej używasz, trzymaj ją daleko i w ciągłym ruchu. Po podgrzaniu pracuj szybko, bo klej z powrotem twardnieje po minucie lub dwóch, a przyssawkę przykładaj do ciepłej, ale suchej szyby.

Naprawy różnią się trudnością i ryzykiem. Na pierwszy raz wybierz taką, przy której pomyłka nie zniszczy telefonu.

Zanim kupisz części, sprawdź w instrukcji do swojego modelu, czy naprawa wymaga podgrzewania kleju, zdejmowania ekranu i odpinania wielu taśm. Przy niektórych telefonach dostęp do baterii jest od strony ekranu, co podnosi ryzyko.

• Nie przebijaj i nie zginaj baterii. Uszkodzona bateria litowo-jonowa może się zapalić. Do podważania przyklejonej baterii używaj płaskich otwieraków z tworzywa, nie ostrych metalowych narzędzi.
• Spuchnięta bateria to sygnał ostrzegawczy. Jeśli obudowa telefonu się rozchyla, bateria jest spuchnięta. Nie naciskaj jej i nie ładuj telefonu.
• Odłącz baterię jako pierwszą. Każdą taśmę i złącze odpinaj dopiero po odłączeniu zasilania.
• Pracuj na niepalnym podłożu i miej w pobliżu metalowy pojemnik, do którego odłożysz dymiącą baterię.
• Zużytą baterię oddaj do punktu zbiórki, nie wyrzucaj jej do zwykłych śmieci.

Ładunek elektrostatyczny, który czujesz jako lekkie ukłucie przy dotknięciu klamki, potrafi uszkodzić układ scalony na płycie telefonu. Dlatego otwieraki JM-OP16 są według karty z antystatycznego tworzywa POM, a pęseta JM-T10-12 ma antystatyczne końcówki. Narzędzia antystatyczne nie gromadzą ładunku i nie przenoszą go na elementy.

W domowych warunkach pomaga kilka prostych zasad: pracuj na stole bez obrusu z tworzywa, nie siadaj na dywanie, przed otwarciem urządzenia dotknij metalowej, uziemionej części, na przykład kaloryfera, i unikaj swetrów z wełny i tworzyw. Serwisy używają do tego opasek i mat antystatycznych.

Do laptopa i komputera stacjonarnego potrzebne są większe bity niż do telefonu: krzyżaki 2,0-3,5 mm, Torx T5-T10 i nasadki sześciokątne do śrub dystansowych płyty głównej. Zestawy JM-8173 i JM-8177 mają według kart nasadki M2,5-M5,5, a JM-8177 także końcówki Pozidriv PZ1-PZ4 i końcówkę do dystansów standoff, więc obejmą także komputer stacjonarny.

W laptopie po odkręceniu śrub dolna pokrywa zwykle trzyma się jeszcze na zatrzaskach. Do ich zwolnienia używaj kostek i spudgerów z tworzywa, przesuwając je wzdłuż krawędzi. Wymiana dysku, pamięci czy baterii w laptopie to dobry pierwszy projekt: śruby są większe niż w telefonie, a części łatwo dostępne.

Precyzyjne wkrętaki przydają się nie tylko przy telefonach. Karta zestawu JM-8139 wymienia naprawy zegarków, aparatów, komputerów i laptopów. Bity trójramienne Y i Torx z otworem otworzą obudowy konsol i padów, a płaskie i krzyżakowe 1,0-1,5 mm dokręcą zawiasy okularów. Końcówki trójkątne i U-kształtne występują w zabawkach i drobnym sprzęcie AGD.

Do wymiany baterii w zegarku na rękę potrzebny jest jeszcze klucz do dekli lub nożyk do zatrzaskowej pokrywy, a nie tylko wkrętak. Nożyk jest w zestawach JM-8139 i JM-8173.

Wybór zestawu zależy od tego, jak często i co naprawiasz:

Przy częstych naprawach przydaje się też śrubokręt elektryczny Jakemy z bitami, który przyspiesza wykręcanie wielu śrub, i inne wkrętaki. Do pierwszej naprawy wystarczy wkrętak ręczny, bo łatwiej nim wyczuć opór i nie przekręcić małej śrubki.

W telefonie bywa kilkanaście śrub o kilku różnych długościach, a różnica między nimi to czasem pół milimetra. Najprostszy sposób na porządek to kartka z narysowanym zarysem telefonu: każdą wykręconą śrubkę kładziesz w miejscu, z którego ją wykręcono, i przyklejasz kawałkiem taśmy. Serwisy używają do tego mat magnetycznych z polami do pisania.

Pracuj na jasnej, gładkiej powierzchni, bez dywanu pod krzesłem, w dobrym świetle, najlepiej z lampą z lupą. Etui i walizki zestawów Jakemy mają przegrody na bity, ale nie na śrubki, więc na śruby przygotuj osobny pojemnik z przegródkami albo zakrętkę od słoika.

• Pełny opis końcówek - karta wymienia rozmiary każdego bitu, a nie tylko liczbę elementów.
• Końcówki do Twoich urządzeń - pentalobe 0,8 mm do iPhone, Y, małe Torx do Androida i laptopów.
• Twarda, hartowana stal - S2 albo CrV z obróbką cieplną, opisaną w karcie.
• Magnetyczne bity i gniazdo - bity trzymają się w uchwycie, a śruby na bitach.
• Wygodny uchwyt z obrotową główką - pozwala pracować palcami bez nacisku.
• Etui lub walizka z opisanymi miejscami - łatwo sprawdzić, którego bitu brakuje.
• Narzędzia z tworzywa do otwierania - przy telefonach klejonych są równie ważne jak bity.

Bity zużywają się głównie przez ześlizgiwanie z łba śruby. Przy każdym wykręcaniu najpierw dociśnij bit do śruby, a dopiero potem obracaj. Bit z zaokrągloną końcówką odłóż na bok, bo zniszczy kolejne śruby. Po pracy wytrzyj bity z kurzu i opiłków, które przyciąga magnes, i odłóż je na swoje miejsce w etui.

Przechowuj zestaw w suchym miejscu. Stal narzędziowa pokryta warstwą ochronną jest odporna na korozję, ale w wilgotnym garażu i tak może z czasem złapać nalot. Raz na jakiś czas sprawdź magnes w końcówkach i odnów go magnetyzerem.

Większość szkód przy domowej naprawie wynika z kilku powtarzalnych błędów:

Po wymianie ekranu naklej nowe szkło ochronne, bo świeży wyświetlacz jest tak samo podatny na rysy jak stary. Szkła na telefon są w kategorii szkło hartowane na telefon. Jeśli powodem naprawy było słabe ładowanie, sprawdź też kabel i ładowarkę, bo uszkodzony przewód daje te same objawy co zepsute gniazdo. Nowe kable do telefonu i ładowarki znajdziesz w dziale akcesoria do telefonów.

• Bit - wymienna końcówka wkrętaka, w zestawach precyzyjnych zwykle o długości 28 mm.
• Pentalobe - pięcioramienna końcówka stosowana przez Apple.
• Tri-point, Y - końcówka trójramienna.
• Torx secured - Torx z otworem na trzpień w śrubie zabezpieczającej.
• Spudger - płaski podważak z tworzywa do obudów i złączy.
• Kostka do otwierania - cienki, trójkątny element do rozdzielania sklejonych krawędzi.
• Magnetyzer - przyrząd do namagnesowania lub rozmagnesowania bitów.
• ESD - wyładowanie elektrostatyczne, groźne dla układów elektronicznych.
• Standoff - śruba dystansowa płyty głównej w komputerze.

1. Jakie urządzenia będziesz otwierać: telefon, iPhone, laptop, PC, konsolę?
2. Czy zestaw ma potrzebne końcówki: pentalobe 0,8, Y, małe Torx, krzyżaki 1,0-1,5 mm?
3. Czy urządzenie jest klejone - wtedy dodaj otwieraki i przyssawkę.
4. Czy potrzebujesz pęsety i uchwytu do drobnych elementów?
5. Czy bity są magnetyczne i czy zestaw ma magnetyzer?
6. Czy masz instrukcję naprawy do swojego modelu?